Brighton đã gây chú ý khi sa thải phần lớn đội ngũ tuyển trạch vào giữa mùa giải Premier League 2024/25.
Kể từ khi lên chơi tại Premier League vào năm 2017, câu lạc bộ miền Nam nước Anh này luôn đạt thành tích vượt xa tiềm lực, từng bước vươn lên cán đích ở nửa trên bảng xếp hạng trong các mùa giải 2021/22 và 2022/23.
Thành tích ở mùa giải thứ hai trong số đó đã giúp họ giành quyền tham dự Europa League 2023/24.
Chỉ có năm đội sở hữu quỹ lương cầu thủ thấp hơn Brighton trong mùa giải 2024/25. Họ từng cán đích ở vị trí thứ sáu mùa 2022/23 dù chỉ có quỹ lương thấp thứ ba giải đấu.
Các đội bóng khác thường nhanh chóng tăng chi tiêu tiền lương khi đang cố gắng — hoặc đã — củng cố vị thế của mình tại Premier League.
Thông qua một chiến lược tuyển dụng gần như độc nhất, Brighton tránh phải trả những mức lương trên trời nhưng vẫn duy trì khả năng cạnh tranh rất cao trên sân cỏ.
Theo Spotrac, Brighton chưa bao giờ xếp cao hơn vị trí thứ 14 về quỹ lương. Tuy nhiên, họ thường xuyên là lựa chọn đáng cân nhắc cho một vị trí trong top 6 ở thị trường cá cược Premier League và luôn đáng để đặt niềm tin vào khả năng cán đích trong nửa trên bảng xếp hạng.
Thành công này vẫn đạt được bất chấp việc Brighton thay huấn luyện viên tương đối thường xuyên: chia tay Chris Hughton ổn định để bổ nhiệm Graham Potter, đưa Roberto De Zerbi về khi Potter chuyển sang Chelsea, rồi thay De Zerbi bằng Fabian Hürzeler — một huấn luyện viên thiếu kinh nghiệm nhưng đầy ấn tượng.
Ứng dụng phân tích dữ liệu
Tony Bloom là chủ sở hữu Brighton, một cổ động viên trung thành suốt đời của câu lạc bộ và là một nhà cá cược thể thao chuyên nghiệp. Bloom là thành viên của một tập đoàn cá cược lớn đã thu về lợi nhuận qua từng năm, qua đó giúp ông gây dựng khối tài sản cần thiết để sở hữu một câu lạc bộ tầm cỡ như Brighton.
Dữ liệu là nền tảng cho thành công của Bloom trong lĩnh vực cá cược. Ông mang cách tiếp cận đó đến Brighton khi tiếp quản câu lạc bộ vào năm 2009, thời điểm họ còn thi đấu tại League One, trước khi đưa đội bóng lên Championship rồi Premier League.
Bloom có mối quan hệ mật thiết với Jamestown Analytics, tổ chức được ghi nhận có đóng góp lớn vào thành công của Brighton trong công tác tuyển dụng.
Jamestown là một tổ chức phân tích thể thao kín tiếng. Trang web của họ không tiết lộ nhiều điều ngoài phần tự mô tả là “Đơn vị dẫn đầu thế giới về phân tích dữ liệu cầu thủ và huấn luyện viên trưởng trong bóng đá.”
Brighton là một trong những đội tiên phong trong việc ứng dụng phân tích dữ liệu. Bloom mang kiến thức từ thế giới cá cược vào Football League và Premier League, giúp Brighton đạt thành tích vượt xa tiềm lực tài chính.
Mọi hoạt động tuyển dụng của Brighton đều dựa trên phân tích dữ liệu, nhờ đó họ có thể cắt giảm đáng kể đội ngũ tuyển trạch truyền thống.
Quy trình Brighton sử dụng để phân tích và ký hợp đồng với cầu thủ được giữ kín.
Câu lạc bộ nào cũng muốn có được công thức ấy, nhưng hiện tại đó vẫn là bí quyết độc quyền, vượt xa phạm vi dữ liệu có sẵn trên những trang như WhoScored và FB Reference.
Triết lý tuyển dụng
Công tác tuyển dụng của Brighton luôn hướng đến tương lai. Hiếm khi người ta thấy họ theo đuổi một tên tuổi đã thành danh, ngay cả khi một số đối thủ có vị thế tương đương trên thị trường cá cược bóng đá đang làm như vậy.
Brighton dành một tỷ lệ lớn số phút thi đấu tại Premier League cho các cầu thủ dưới 24 tuổi.
Điều này đồng nghĩa với việc họ mua những cầu thủ vẫn còn nhiều dư địa phát triển và có khả năng tăng giá trị trong tương lai. Cách làm này cũng cho phép Brighton chiêu mộ các tài năng trẻ, đem họ cho mượn rồi hoặc đưa vào đội một, hoặc bán đi để thu lợi nhuận.
Công tác tuyển dụng của Brighton cũng có những thương vụ thất bại, chẳng hạn như Alireza Jahanbakhsh. Brighton bù đắp cho điều đó bằng số lượng.
Kể từ khi Brighton lên chơi tại Premier League cách đây gần một thập kỷ, Chelsea là đội duy nhất ký hợp đồng với nhiều cầu thủ hơn họ.
Brighton sở hữu một dây chuyền tài năng liên tục cập bến sân Amex, đồng nghĩa với việc luôn có người thay thế khi cầu thủ được bán đi, đồng thời lúc nào cũng có thêm những cầu thủ trẻ sẵn sàng bước vào đội một.
Đây không phải kiểu tích trữ tài năng mà Chelsea từng bị chỉ trích — Brighton đơn giản là đang hoạch định cho tương lai và bảo đảm họ luôn có phương án dự phòng.
Điều này cho phép câu lạc bộ nhanh chóng đưa ra quyết định khi một cầu thủ thi đấu không đạt kỳ vọng như Jahanbakhsh hoặc dính chấn thương dài hạn.
Họ luôn sẵn sàng thực hiện nước đi tiếp theo trên thị trường chuyển nhượng, thay vì chờ đến khi vấn đề phát sinh trong đội một.
Brighton luôn xây dựng đội hình dựa trên cùng một cấu trúc chiến thuật, bất kể huấn luyện viên là ai.
Trái ngược với cách tuyển dụng thiếu định hướng ở một số câu lạc bộ, Brighton chỉ nhắm đến những cầu thủ sở hữu bộ kỹ năng phù hợp để đảm nhiệm một hoặc nhiều vai trò trong hệ thống của họ.
Có lẽ đáng chú ý nhất là đội ngũ tuyển dụng tập trung vào những cầu thủ có rất ít hoặc hoàn toàn chưa có kinh nghiệm thi đấu tại các giải vô địch hàng đầu châu Âu. Như nhiều câu lạc bộ khác đã nhận ra, đây là một phương thức tuyệt vời để tìm kiếm những thương vụ có giá trị trên thị trường chuyển nhượng.
Phí chuyển nhượng thường thấp hơn khi mua cầu thủ từ các câu lạc bộ ít giàu có hơn, đồng thời Brighton cũng ít có nguy cơ bị Manchester United hoặc những đội còn lại trong nhóm Big Six trả giá vượt mặt.
Chẳng hạn, Moisés Caicedo được đưa thẳng về từ giải vô địch quốc gia Ecuador. Giống như Caicedo, Kaoru Mitoma vẫn đang thi đấu tại quê nhà cho Kawasaki Frontale khi nhận được lời mời từ Brighton.
Brighton có thể trao cơ hội thi đấu tại Premier League cho những cầu thủ vốn khó có được cơ hội ấy, và câu lạc bộ đã trở thành bệ phóng xuất sắc cho những cái tên như Caicedo, Marc Cucurella và Alexis Mac Allister.
Những câu chuyện thành công lớn nhất
Caicedo, Mitoma, Mac Allister và Cucurella là ba trong số những câu chuyện thành công lớn nhất của Brighton. Ba cầu thủ trong số đó đã được bán với khoản lợi nhuận khổng lồ, còn Mitoma đã trở thành một trong những cầu thủ xuất sắc nhất bên ngoài nhóm Big Six của Premier League.
Không giống nhiều đội bóng khác tại Premier League, Brighton đang thu về khoản lợi nhuận đáng kể.
Nguồn tiền này tiếp tục nuôi dưỡng chu trình tuyển dụng, cho phép câu lạc bộ tái đầu tư vào đội một bằng doanh thu khổng lồ tạo ra từ những thương vụ như Caicedo và Cucurella.
Yves Bissouma, Leandro Trossard, Robert Sánchez và Ben White cũng mang về những khoản phí chuyển nhượng đáng kể.
Số tiền đó sau này được tái đầu tư vào Enock Mwepu, Billy Gilmour, Facundo Buonanotte, Yankuba Minteh và nhiều cầu thủ khác.
Gilmour nhanh chóng được bán cho Napoli với mức giá mang lại lợi nhuận. Những cầu thủ khác chắc chắn cũng sẽ ra đi trong những năm tới, nhiều khả năng với mức phí chuyển nhượng cao hơn rất nhiều.
Trên hành trình ấy vẫn có những thương vụ không thành công. Brighton từng ký hợp đồng, đem cho mượn rồi bán Viktor Gyökeres, người hiện là một trong những tiền đạo được săn đón nhất bóng đá châu Âu.
Tuy nhiên, ngay cả một số bản hợp đồng từng bị xem là thất bại vẫn đem lại thành công về mặt tài chính, chẳng hạn như Deniz Undav, người được bán với khoản lợi nhuận hơn £15 triệu.
*Bản quyền ảnh trong bài viết này thuộc về Adobe*